Cmentarna kultura

Artykuł opublikowany w: Głos Wągrowiecki nr 11, 18 marca 2011


Otwarte trumny i rozrzucone szczątki ludzkie, przykryte warstwą cmentarnych śmieci, to autentyczny obraz, który zobaczyć można na jednej z wągrowieckich nekropolii.

cmentarz1

Cmentarz staro farny to m.in. miejsce spoczynku rodziców Stanisława Przybyszewskiego, związanego z Wągrowcem czołowego polskiego modernisty, pisarza ekspresjonistycznego, „hipnotyzera dusz” czy prekursora okresu Młodej Polski w literaturze.

Chęć znalezienia jakiegoś śladu po Przybyszewskich na cmentarzu staro farnym skłoniła mnie do jego odwiedzin. To ccmentarz2o zastałem na miejscu pozbawiło mnie jednak złudzeń, że uda się znaleźć po nich jakikolwiek ślad. Bo jak miałyby przetrwać zwykłe groby, o które nikt nie dbał przez lata, jeśli nawet grobowce przy historycznej alei są w opłakanym stanie? Zresztą alei tej również nie wróżę długiego żywota. Grobowce się rozpadają, a na dodatek, z miejsca tego zrobiono wysypisko śmieci.

Porażający jest obraz grobowca mieszczącego się tuż przy mauzoleum Głogowskich, które obecnie wykorzystywane jest jako kaplica cmentarna.

Uchylone dość szeroko drzwi ukazują zniszczone trumny i rozrzucone resztki kości po złożonych tam ciałach. Do innych grobowców, jak do dołu na śmieci, wrzuca się odpady organiczne i wypalone znicze. Boli fakt, że sytuacja ta nikogo nie bulwersuje, nikogo nie przeraża i nikomu nie przeszkadza. Tuż obok na cmentarzu poewangelickim udało się uporządkować poniemieckie groby. Wejścia do nielicznych grobowców są tam zamurowane, stare tablice uporządkowane, a spoczywającym pod ziemią Niemcom przywrócono szacunek. Jak widać, nasi zachodni sąsiedzi, choć już dawno tutaj nie mieszkają, potrafią zadbać o swoją nekropolię, a my? Niestety, szacunku z naszej strony nie widać dla zmarłych z tych starych grobowców i ich miejsca pochówku.

cmentarz3

Miło byłoby upamiętnić w formie symbolicznej mogiły lub epitafium rodziców Stanisława Przybyszewskiego na tym cmentarzu, ale czy warto promować miejsce, za które musielibyśmy się wstydzić?



© Autor i zdjęcia: RAFAŁ RÓŻAK